အလြန္ေရွးက်ေသာ သေဘၤာဆီေဆးမ်ားကို ေလွ်ာ္ေစ့ တစ္မ်ိဳးမွ ရရွိလာေသာ အဆီႏွင့္ တာပင္တုိင္ကို ေရာစပ္ျခင္းျဖင့္ ထုတ္လုပ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၄င္း သေဘၤာေဆးမ်ားကို ဓာတုေဗဒနည္းအားျဖင့္ ေဖာ္စပ္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားျဖင့္ အစားထိုး သံုးစြဲလာခဲ့ၾကသည္။ အဆိုပါ ဆီေဆးမ်ားကဲ့သုိ႕ ျပဳမူေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားကို သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ားဟု ေခၚသည္။ အဆိုပါ သေဘၤာေဆးမ်ားကို ဖြင့္၍ ေမႊျပီးလွ်င္ ျပီးျခင္း အသံုးျပဳႏုိင္သည္။ ပိုက်န္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားကို အလံုပိတ္ထားေသာ ဗူးမ်ားတြင္ ေနာင္တစ္ၾကိမ္ အသံုးျပဳရန္အတြက္ သိမ္းဆည္းႏုိင္သည္။ သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ား ေျခာက္ေသြ႕ရျခင္းမွာ
- ပါ၀င္ေသာ ေပ်ာ္ရည္ (Solvent) မ်ား အေငြ႕ပ်ံျခင္းေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း (ပံုမွန္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း)
- ေပါင္းစပ္ထားေသာ ပါ၀င္ ပစၥည္းမ်ားသည္ ေလထုထဲရွိ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ဓာတ္ျပဳျခင္းေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း (ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ဓာတ္ျပဳျပီး ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း သို႕ ပိုလီမာရုိက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္)ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။
သေဘၤာမ်ားတြင္ အသံုးျပဳေသာ သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ား
- - Alkyd paint (ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕သည္)
- - Acrylic paint (ပံုမွန္ေျခာက္ေသြ႕သည္)
- - Vinyl paint (ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕သည္)
- - ျပဳျပင္ထားေသာ alkyd paint or alkyd resin slags (ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕သည္)
ေယဘူယအားျဖင့္ဆိုေသာ္ သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ားတြင္ ေအာက္ပါ ေပါင္းစပ္ပစၥည္းမ်ား ပါ၀င္သည္။
- - ေပါငး္စပ္ေဆး (binding agent)
- - အေရာင္ (pigment)
- - ေပ်ာ္၀င္ရည္ (solvent)
- - ခံေဆး/ခိုင္ေဆး (additives and fillers)
ယေန႕အခ်ိန္တြင္ သြပ္ ခရိုမိတ္မ်ား (Zinc chromates)၊ ခဲ (lead) အစရွိေသာ သတၱဳမ်ား အသံုးျပဳမႈ႕ႏွင့္ ပတ္သတ္ ၍ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈဆုိင္ရာ ကာကြယ္မႈ႕ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ခ်မွတ္လာၾကသည္။ ထိုနည္းတူ ကလုိရင္းပါ၀င္ေသာ (Chlorinated) ရာဘာ သုတ္ေဆးစနစ္မ်ား ႏွင့္ ဗီႏိုင္း (Vinyl) သုတ္ေဆးစနစ္မ်ားကို လည္း ဆက္လက္ အသံုးျပဳျခင္းမရွိၾကေတာ့ေပ၊ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္းတို႕တြင္ အႏၱရာယ္ေပးႏုိင္မႈ႕ ျမင့္မားေသာ ေအာ္ဂန္းနစ္ ဓာတ္ေပါင္း (ဥပမာ - ေတာ္လူရင္း၊ ဘန္ဇင္း) မ်ား ပါ၀င္ႏႈန္းျမင့္မားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သိုေသာ္ အဆိုပါ ကန္႕သတ္ခ်က္မ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံအလုိက္ေပၚမူတည္သည္။
ေရကို acrylics သေဘၤာေဆးမ်ားအတြက္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏွစ္မ်ိဳးစပ္ သေဘၤာေဆး (Water-based epoxy) အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳသည္။ အဆိုပါ သေဘၤာေဆးမ်ားမွာ ေပ်ာ္၀င္ရည္ မပါရွိေသာ သေဘၤာေဆးမ်ား မဟုတ္ၾကေပ။ ေပ်ာ္၀င္ရည္မပါရွိေသာ သေဘၤာေဆး (epoxies) မ်ားတြင္ တင္နာ(thinner) ကို ပံုမွန္အားျဖင့္ အသံုးမျပဳၾကသကဲ့သို႕ အသံုးျပဳပါကလည္း ရာသီဥတု (အပူခ်ိန္)ေပၚမူတည္ျပီး ေဆးေရာစပ္ ပံုးထဲတြင္ အနည္းငယ္သာ ေရာစပ္ အသံုးျပဳေလ့ရွိၾကသည္။
Binding Agent
သေဘၤာေဆးမ်ားတြင္binding agent ကို ေအာက္ပါ အတြက္ အသံုးျပဳသည္။
- သေဘၤာေဆး ပ်ံႏွံမႈ ညီညႊန္မွ်တေစရန္ လည္းေကာင္း (Coherence)
- အေရာင္မ်ား သေဘၤာေဆးတြင္ ေပါင္းစပ္ ေစရန္လည္းေကာင္း (connecting)
- ေအာက္ခံမ်က္ႏွာျပင္တြင္ သေဘၤာေဆးမ်ား စြဲကပ္ေစရန္လည္းေကာင္း (adhering)
- ထိုျပင္ အျခားေသာ သေဘၤာေဆးတြင္ အေရးၾကီးသည့္ သြင္ျပင္လကၡဏာ မ်ားျဖစ္ေသာ ေတာက္ပေစရန္၊ က်ံဳနုိင္ဆံခံႏိုင္ေစရန္ သေဘၤာေဆး၏ အၾကမ္းခံႏုိင္မႈရွိေစရန္၊ ပြန္းပဲ့မႈမွ ခံႏုိင္ရည္ရွိေစရန္၊ ဓာတုပစြည္းမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ေနေရာင္ျခည္ႏွင့္လည္းေကာင္း ထိေတြ႕ရာတြင္ ခံႏုိင္ရည္ရွိေစရန္၊ အစသည္တို႕အတြက္ အသံုးျပဳသည္။
အဆိုပါ ေပါင္းစပ္ေဆး (Binding agent) တြင္ ေျခာက္ေသြ႕ေသာ ဆီမ်ား သို႕မဟုတ္၊ သစ္ေခါက္(သို႕) ေလွ်ာ္မွ ရရွိေသာ ပစြည္းမ်ား(synthetic resins) သို႕ ေရာ္ဘာမွ ထြက္သည့္အေစးမ်ား (latex) သို႕မဟုတ္ အဆိုပါ ပစၥည္းမ်ားကို ေပါင္းစပ္ျခင္း မွ ရရွိႏုိင္သည္။
အေရာင္ (Pigment)
အေရာင္ဓာတ္သည္ အခဲ အမႈန္႕မ်ားျဖစ္ျပီး သေဘၤာေဆးကို အေရာင္ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထုိ႕အျပင္ အေရာင္ဓာတ္သည္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွလည္းကာကြယ္ေပးသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သြပ္-ခရိုမိတ္ (အ၀ါေရာင္)၊ သြပ္-ေဖာ္စဖိတ္၊ သြပ္အမႈန္႕ (မီးခိုးေရာင္)၊ ခဲပါ၀င္ေသာ (အနီေရာင္၊ လိေမၼာ္ေရာင္၊ အဆိုပါ ခဲပါ၀င္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားမွာ လူကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္ အတြက္ အသံုးမျပဳရန္ တားျမစ္ထားသည္။) စသည္တို႕ျဖစ္သည္။ အေရာင္ဓာတ္သည္ သေဘၤာေဆးမ်ား၏ ေတာက္ပမႈ႕ကိုလည္းေကာင္း၊ ၾကံခုိင္မႈ႕ကိုလည္းေကာင္း၊ အျဖည့္ခံအျဖစ္လည္းေကာင္း အာျဖည့္ေပးႏုိင္သည္။
ေပ်ာ္၀င္အရည္မ်ားႏွင့္ တင္နာ (Thinner)
ေပ်ာ္၀င္အရည္မ်ားႏွင့္ တင္နာမ်ားသည္ အေငြ႕ပံ်လြယ္ေသာ အရည္မ်ား သို႕မဟုတ္ အေငြ႕ပ်ံလြယ္ေသာ အရည္မ်ားႏွင့္ ေရာစပ္ထားေသာ ေပ်ာ္ရည္မ်ားျဖစ္ၾကျပီး ေပါင္းစပ္ေဆး (binding agent) ထဲတြင္ ေပါင္းစပ္ေပ်ာ္၀င္ေလ့ ရွိသည္။ ေဆးသုတ္ျပီးေသာအခါ၊ ၄င္းတုိ႕သည္ အရည္ အျဖစ္မွ အေငြ႕ပ်ံသြားၾကသည္။ ေယဘူယ်အားျဖင့္ဆုိေသာ္ အဆုိပါ အေငြ႕မ်ားသည္ က်န္းမာေရးကို ထိခုိက္ေစႏိုင္သကဲ့သို႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကိုလည္း ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္။ အဆိုပါ ေပါင္းစပ္အရည္မ်ားသည္ မီးေလာင္လြယ္သည္၊ ထုိ႕ေၾကာင့္ ေလထုႏွင့္ ေရာေႏွာသြားပါက ေပါက္ကြဲမႈ႕ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ ေလလံုေသာ သို႕ ပိတ္ေလွာင္ေနေသာ ေနရာမ်ားတြင္ အဆိုပါ သေဘၤာေဆးသုတ္ပါက ေလ၀င္/ေလထြက္ႏွင့္ ပတ္သတ္၍ တင္းက်ပ္ေသာ လုိက္နာရန္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားျပ႒ာန္းထားသကဲ့သို႕ အသက္ရႈရာတြင္ ကာကြယ္ေပးေသာ အကာအကြယ္ ပစၥည္းမ်ားကို အသံုးျပဳရန္လုိအပ္သည္။ အဆုိပါေပ်ာ္ရည္မ်ားႏွင့္ တင္နာကို ခြဲျခား ေျပာဆိုရန္ခက္ခဲသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ကြ်ႏု္ပ္တို႕ေခၚဆိုေသာ တင္နာ (Thinner) သည္ တစ္ခါတစ္ရံ အဆိုပါ ေပ်ာ္ရည္ကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ျပီး၊ တစ္ခါတစ္ရံ တင္နာကို သေဘၤာေဆး ပိုမို က်ဲေစရန္ က်ဲေဆးအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကသည္။
သေဘၤာေဆးအတြက္ ေပါင္းစပ္ပစြည္းမ်ား (Filling and additives)
အဆုိပါေပါင္းစပ္ပစြည္းမ်ားကို သေဘၤာေဆး၏ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား ကြဲျပားျခားနားေစရန္ျဖစ္ေသာ ခပ္မွိန္မွိန္ သေဘၤာေဆးအလႊာရေစရန္လည္းေကာင္း၊ သေဘၤာေဆးတြင္ ၾကမ္းတမ္းေသာ မ်က္ႏွာျပင္( ေခ်ာ္လဲျခင္းမွ ကာကြယ္ႏုိင္ေသာ မ်က္ႏွာျပင္) ရေစရန္လည္းေကာင္း၊ သေဘၤာေဆးသုတ္မည့္ ေအာက္ခံအရာ၀တၱဳကို အပူဒဏ္မွ ကာကြယ္ေစႏုိင္ရန္လည္းေကာင္း၊ သေဘၤာေဆး အိက်ျခင္း၊ တန္ျပန္ မလိုလားအပ္ေသာ အလႊာျဖစ္ေပၚျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳၾကသည္။
သတၱဳေဗဒ အဆိုအရ သံမဏိကို သံစိမ္းမွ ထုတ္လုပ္ျခင္းျဖစ္ျပီး ဧရာမ မီးဖုိၾကီးမ်ားကို အသံုးျပဳကာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ႏွင့္ ကာဘြန္ကို သံစိမ္းမွ ဖယ္ထုတ္သည္။ သတၱဳေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း အဆိုပါ မီးဖုိၾကီးမ်ား အသံုးျပဳကာ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ အျခားေသာ ေပါင္းစပ္ သတၱဳမ်ားကို ဖယ္ထုတ္ျခင္းျဖင့္ ရရွိသည္။ သံေခ်းတက္ျခင္းဆိုသည္မွာ အဆိုပါအဆင့္ႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သည္။ သတၱဳသည္ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း တစ္ခါတစ္ရံ အျခားေသာ ေပါင္းစပ္အရာမ်ားႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ျပန္လည္ေပါင္းစပ္ ဓာတ္ျပဳသြားျခင္းျဖစ္သည္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ အဆိုပါသံေခ်းတက္ေသာအခါ သိပ္သည္းေသာ ေအာက္ဆိုဒ္ အလႊာ တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာျပီး ၄င္း၏ ေအာက္တြင္ရွိေသာ သတၱဳကို ကာကြယ္ေပးသည္။ သံမ်ားမူ အဆိုပါေအာက္ဆိုဒ္သည္ ေရႏွင့္ ထိေတြ႕ေသာအခါ ဖယ္ရိုဟုိက္ဒေရာဆိုဒ္ (Ferrohydroxide) အျဖစ္သုိ႕ေျပာင္းလဲသြားသည္။ ထုိသို႕ေျပာင္းလဲသြားျခင္းေၾကာင့္ ေအာက္တြင္ရွိေသာ သတၱဳသည္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွ အကာအကြယ္ မရေတာ့ေပ။
