အခန္း ၁၄ - Maintenance and docking

Maintenance and Docking

၁၄.၁ Construction materials for ships

၁၄.၁.၁ Wood

၁၄.၁.၂ Steel

၁၄.၁.၃ Aluminium and its alloys

၁၄.၁.၄ Copper and its alloys

၁၄.၁.၅ Synthetic material

၁၄.၂ Corrosion

၁၄.၂.၁ The corrosion process

၁၄.၂.၂ Protective layers

၁၄.၃ သေဘၤာေဆး

၁၄.၃.၁ General

၁၄.၃.၂ Conventional Paint

၁၄.၃.၃ Binary Paint

၁၄.၃.၄ Comparing the two painting systems

၁၄.၁ Construction materials for ships

သေဘၤာတည္ေဆာက္ရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ ပစြည္းမ်ား

              ဤအခန္းသည္ သတၱဳမ်ားအေၾကာင္းကို ေသးစိတ္ေဖာ္ျပေသာ အခန္းမဟုတ္ေပ၊ သို႕ေသာ္ သေဘၤာတည္ေဆာက္ရာတြင္ အသံုးျပဳေသာ သတၱဳမ်ားအေၾကာင္း ႏွင့္ ၄င္းတုိ႕၏ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား အေၾကာင္းကို ရွင္းျပမည္။  ဤအခန္းတြင္ အဓိကအားျဖင့္ သံေခ်းတက္ျခင္းႏွင့္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းျခင္း မ်ားအေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပသြားမည္။

၁၄.၁.၁ Wood

        ၁၈ရာစု အကုန္အထိ သစ္သားသည္ သေဘၤာတည္ေဆာက္ရတြင္ အသံုးျပဳသည့္ တစ္မ်ိဳးထဲေသာ ပစြည္းျဖစ္သည္။  ၄င္းသစ္သားေဘၤာမ်ားသည္ ထိုအခ်ိန္က သံသေဘၤာမ်ားထက္ သက္တမ္းပိုမို ၾကာၾကာခံႏုိင္သည္။  မုိင္းရွာ သေဘၤာမ်ားတြင္လည္း သစ္သားကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကသည္။  ယေန႕ ေခတ္သစ္သေဘၤာမ်ားတြင္ အထူးသျဖင့္ ခရီးသည္တင္ သေဘၤာမ်ားတြင္ သစ္သားကို ေလွကားမ်ား၊ ကုန္ပတ္ ႏွင့္ အတြင္းပိုင္းအလွဆင္မႈ႕ အတြက္ အသံုးျပဳၾကသည္။  မာေၾကာေသာ သစ္သား (ဥပမာ - ကြ်န္းသစ္)မွလြဲ၍  က်န္ေသာ သစ္သားမ်ားမွာ ေဆြးေျမ႕ပ်က္စီးႏုိင္ေသာေၾကာင့္ အဆုိပါ ေဆြးေျမ့ပ်က္စီးမႈ႕မွ ကာကြယ္ရန္လိုအပ္သည္။  ကုန္းပတ္တြင္ သစ္သားကို အသံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္ ေခ်ာလဲျခင္း (slippery) မွ ကာကြယ္ႏုိင္သည္။  သစ္သားမ်ားသည္ အျခားေသာ သတၱဳပစြည္းမ်ားကဲ့သို႕ မဟုတ္ဘဲ၊ အၾကိမ္ၾကိမ္ဖိႏွိပ္ေသာ္လည္း အားနဲျခင္း ေညာင္းသြားျခင္းမရွိေပ။  သိုရာတြင္ သံထည္ ကုန္းပတ္ေပၚတြင္ သစ္သားကို ထပ္ခင္းပါက သံေခ်းမတက္ေစရန္ အထူးဂရုျပဳရန္လိုအပ္သည္။  အလြန္မ်ားျပားေသာ သံေခ်းမ်ာမတက္ေစရန္အတြက္ သစ္သားႏွင့္ သံၾကားတြင္ ေရမခုိေစႏုိင္ရန္ ျပဳလုပ္ရမည္။

၁၄.၁.၂ Steel

                    ၁၈၀၀ ျပည့္ အေစာပိုင္းကာလမ်ားတြင္ သေဘၤာမ်ားကို သစ္သားႏွင့္တည္ေဆာက္ရာမွ အျခားေသာ ပစြည္းမ်ားႏွင့္ ေရာစပ္တည္ထြင္ျပီး တည္ေဆာက္လာခဲ့ၾကသည္။  သစ္သားကို သံဖရိန္ (Steel frames) မ်ားႏွင့္ ေရာစပ္တည္ေဆာက္ရာမွ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၁၀၀% သံထည္မ်ားကို အသံုးျပဳလာခဲ့ၾကသည္။  ေရာစပ္တည္ေဆာက္ျခင္း (Composite Building) သည္ သံဖရိန္မ်ားကို အသံုးျပဳျပီး ကုန္းပတ္ႏွင့္ သေဘၤာ၀မ္းမ်ားကို သစ္သားကပ္၍ တည္ေဆာက္ျခင္းျဖစ္သည္။  အဆိုပါသေဘာၤမ်ားကို အလွ်ား ၉၀ မီတာအထိ ရွည္ေအာင္ တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။  ၁၈၃၀ တြင္ တည္ေဆာက္ေသာ “Birth” အမည္ရွိ သေဘၤာမွာ  ေရေႏြးေငြ႕စြမ္းအားသံုး ျမန္ႏႈန္းျမင့္သေဘၤာျဖစ္ျပီး သံထည္သက္သက္ျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။  သံထည္မ်ားကို အသံုးျပဳျပီးတည္ေဆာက္ျခင္းအတြက္ အေရးပါေသာ မွတ္တုိင္တစ္ခုမွာ “Great Easten” အမည္ရွိသေဘၤာျဖစ္သည္။  အဆိုပါသေဘၤာကို ၁၈၅၃ ခုႏွစ္တြင္စတင္တည္ေဆာက္ျပီး ၁၈၅၈ခုႏွစ္တြင္ စတင္ေျပးဆြဲခဲ့သည္။  အဆုိပါသေဘၤာသည္ အလွ်ား ၂၀၀ မီတာ၊ အနံ ၂၅ မီတာ ႏွင့္ အနက္ ၁၇ မီတာရွိသည္။ အဆိုပါသေဘၤာသည္ ထိုစဥ္အခ်ိန္က အၾကီးဆံုး သံထည္သေဘၤာ ျဖစ္ခဲ့သည္။  ထိုေနာက္ပိုင္းတြင္ သံထည္တည္ေဆာက္မႈ႕ အဆင့္ဆင့္ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္တည္ထြင္ၾကံဆ လုပ္ကိုင္လာခဲသည္မွာ တျဖည္းျဖည္းႏွင့္ ယေန႕ေခတ္အေျခအေနအထိ ေရာက္ရွိလာခဲ့ျပီ ျဖစ္သည္။  ယေန႕အခ်ိန္တြင္လည္း သံမဏိသည္ သေဘၤာတည္ေဆာက္ျခင္းအတြက္ လူၾကိဳက္အမ်ားဆံုး သတၱဳအျဖစ္ တည္ရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဆိုေသာ္

• -       နည္းပညာပိုင္းဆိုင္ရာ၌ လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရး ရႈေဒါင့္အားျဖင့္လည္းေကာင္း အားသာခ်က္မ်ားရွိျခင္း
• -       သံ၏ ခံႏုိင္ရည္အား (Strength)
• -       ဂေဟ (Welding)ေဆာ္ရန္ အတြက္ သင့္ေလွ်ာ္ေသာ သတၱဳျဖစ္ျခင္း
• -       က်ိဳးပဲ့မႈ႕မွ ခံႏုိင္ရည္ရွိျခင္း (adequate resistance to brittle fracture)
• -       ေစ်းႏႈန္းသက္သာျခင္း ႏွင့္ အလြယ္တကူရရွိႏုိင္ျခင္း

စေသာ အခ်က္မ်ားေၾကာင့္ပင္ သံကို သေဘၤာတည္ေဆာက္မႈ႕အတြက္ လူၾကိဳက္မ်ားရျခင္း ျဖစ္သည္။

၁၄.၁.၃ Aluminium and its alloys

       အလူမီနီယမ္သည္ အလြန္ေပ်ာ့ေသာ သတၱဳျဖစ္သည္၊ သို႕ေသာ္ အျခားေသာ မွန္ကန္သည့္ ေပါင္းစပ္သတၱဳမ်ားကို ေရာစပ္ျခင္းျဖင့္ ပိုမို ေတာင့္တင္းျပီး ပိုမို မာေသာ သတၱဳ အျဖစ္ ရရွိလာသည္။  အလူမီနီယမ္သည္ သံလုိက္မႈ႕ (non-magnetic) မရွိေသာ သတၱဳျဖစ္ျပီး၊ မုိင္းရွာသေဘၤာမ်ားတည္ေဆာက္ရန္အတြက္ အသံုး၀င္သည္။  အလူမီနီယမ္မွာ သဘာ၀အားျဖင့္ တည္ျငိမ္ေသာ (Nobel) သတၱဳ မဟုတ္ေသာ္လည္း အတန္အသင့္ ေခ်းတက္(Corrosion) မွ ခံႏုိင္ရည္ရွိသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္း၏ အေပၚယံလႊာသည္ သိပ္သည္းေသာ ေအာက္ဆုိဒ္အလႊာျဖစ္ျပီး ၄င္းသည္ ေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးသည္။  သို႕ေသာ္ အကယ္၍ ဓာတုပစၥည္း သို႕မဟုတ္ လွ်ပ္စစ္ေၾကာင့္ အဆုိပါ ေအာက္ဆိုဒ္ အလႊာပ်က္ပ်ယ္သြားပါက အလွ်င္အျမန္ ေခ်းတက္ႏုိင္သည္။

            အလူမီနီယမ္ကို အသံုးျပဳျခင္း၏ အဓိက ေကာင္းက်ိဳးမွာ ေပါ့ပါးျခင္းျဖစ္သည္။  သို႕ေသာ္ အလူမီနီယမ္သည္ သံမဏိထက္ ပိုမို ေပ်ာ့ေျပာင္းေသာေၾကာင့္ တည္ေဆာက္ရာတြင္ ပိုမို ခက္ခဲသည္။  အေပါက္ေဖာက္ပါက အလြယ္အကူ ညိႏုိင္သည္။ ထိုျပင္ မ်က္ႏွာျပင္ညီညာမႈရရန္ ပိုမိုခက္ခဲသည္။  မ်က္ႏွာျပင္ညီညာေစရန္ အသံုးျပဳေသာ ေက်ာက္မွာလည္း (Grindstone) ခဏအတြင္း အလူမီနီယမ္ အမႈန္မ်ားျဖင့္ ေစးကပ္ျပီးသြားႏုိင္သည္။  ထိုျပင္ အလူမီနီယမ္ကို ပံုမွန္ ဂေဟဆက္ ပစြည္းမ်ားျဖင့္ အသံုးျပဳရန္ မလြယ္ကူေပ။  အလူမီနီယမ္ကို ခရီသယ္တင္သေဘၤာမ်ား၏ အထက္ပုိင္း အထပ္မ်ားအတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိုင္းရွာသေဘၤာမ်ားတြင္ လည္းေကာင္း၊ ဇိမ္ခံ ရြက္ေလွမ်ားအတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အသက္ကယ္ေလွမ်ားအတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျမန္ႏႈန္းျမင့္ အေပါ့စား ေမာ္တာ သေဘၤာမ်ားအတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အခ်ိဳ႕ေသာ ေပ့ါပါးရန္လိုအပ္ျပီး သံလိုက္မႈမရွိရန္လိုအပ္ေသာ ဥပမာ ငါးဖမ္းသေဘၤာမ်ား၏ စလင္ခန္း (Wheelhosue) အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ၾကီးမားေသာသေဘၤာမ်ား၏ သံလိုက္အိမ္ေျမွာင္ထားရွိရာ ပတ္၀န္းက်င္အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳသည္။

၁၄.၁.၄ Copper and its alloys

ေၾကး၀ါ (Brass)

        ေၾကး၀ါသည္ တည္ျငိမ္မႈ႕(nobel) အတန္အသင့္ရွိေသာေၾကးနီႏွင့္ သြပ္ ေရာစပ္ထားေသာ သတၱဳျဖစ္သည္။  ပင္လယ္ေရႏွင့္ ထိေတြ႕ပါက သြပ္သည္ ပင္လယ္ေရထဲတြင္ ေပ်ာ္၀င္ႏုိင္သြားေသာေၾကာင့္ က်န္ရစ္ေသာသတၱဳသည္ အေပါက္ငယ္မ်ားျဖင့္ က်န္ခဲ့သည္။  ထုိ႕ေၾကာင့္ အဆုိပါ ေၾကး၀ါ (Brass) ကို ပင္လယ္ေရႏွင့္ အျမဲတမ္းထိေတြ႕ရန္ လိုအပ္ေသာ အစိတ္အပုိင္းမ်ားတြင္ အသံုးမျပဳေပ။  သို႕ေသာ္ ေၾကး၀ါသည္ ေရခ်ိဳႏွင့္ ဆီမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ရန္ သင့္ေလွ်ာ္ေသာေၾကာင့္ ဆီထိုးေပါက္မ်ား (nipples)၊ သာမိုမီတာ၊ မန္ႏိုမီတာ စေသာ သေဘၤာတြင္ ေျပာင္လက္ေသာ ကိရိယာမ်ားအတြက္ အသံုးျပဳသည္။  သေဘၤာအိမ္ေျမွာင္အိမ္အတြက္လည္း  အဆိုပါ ေၾကး၀ါကို အသံုးျပဳသည္။

ေၾကးညိဳ (Bronze)

        ေၾကးညိဳသည္ ေရာစပ္သတၱဳျဖစ္ျပီး ေၾကးနီ (copper) ႏွင့္ သံျဖဴကို ေရာစပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။  ေၾကးညိဳသည္ ပင္လယ္ေရႏွင့္ထိေတြ႕ရာတြင္ ခံႏုိင္ရည္ရွိျပီး ၄င္းကို သေဘၤာပန္ကာ (Propellers)မ်ား ၊ ဗာဗ္ (Vlaves)မ်ား၊ အေအးခံသည့္ ကိရိယာမ်ား (coolers) ႏွင့္ အျခားေသာ ပင္လယ္ေရႏွင့္ ထိေတြ႕ရန္ လိုအပ္ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ား အတြက္ အသံုးျပဳသည္။  ယေန႕ေခတ္တြင္ သေဘၤာ ေခါင္းေလာင္းကို ေၾကးညိဳသတၱဳျဖင့္ ဆက္လက္ အသံုးျပဳေနဆဲျဖစ္ျပီး သေဘၤာပန္ကာ (Propellers) မ်ားကိုမူ အျခား ေသာ တီထြင္ထုတ္လုပ္ထားသည့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ေရာစပ္သတၱဳမ်ားကို အသံုးျပဳလာၾကျပီျဖစ္သည္။  ေၾကးညိဳကို ယေန႕အခ်ိန္တြင္ ေရစုပ္စက္ (Pumps) မ်ားႏွင့္ အပူလဲလွယ္ကရိယာ (Heat Exchangers) မ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိေနရဆဲျဖစ္သည္။  ေၾကးညိဳသည္ သံမဏိထက္ ပိုမို တည္ျငိမ္ (nobel) ေသာသတၱဳျဖစ္သည္။  အလြန္ေပ်ာ္၀င္ႏႈန္းျမင့္ေသာ ပင္လယ္ေရတြင္မူ သံျဖဴသည္ တျဖည္းျဖည္းေပ်ာ္၀င္ႏုိင္သည္။  ၄င္းအခ်က္ေၾကာင့္ ေၾကးညိဳသတၱဳ အသံုးျပဳေသာ သေဘၤာပန္ကာမ်ားသည္ တျဖည္းျဖည္း မ်က္ႏွာျပင္ ၾကမ္းတမ္းလာသည္ကို ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္သည္။

၁၄.၂ Corrosion

              ယခု အခန္းတြင္ သံေခ်းတက္ျခင္း ၊ သံေခ်းတက္ပံု အဆင့္ဆင့္ႏွင့္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ပံု တုိ႕ကို ေဖာ္ျပေပးသြားပါမည္။

၁၄.၂.၁ The corrosion process

          သတၱဳေဗဒ အဆိုအရ သံမဏိကို သံစိမ္းမွ ထုတ္လုပ္ျခင္းျဖစ္ျပီး ဧရာမ မီးဖုိၾကီးမ်ားကို အသံုးျပဳကာ ေအာက္ဆီဂ်င္ ႏွင့္ ကာဘြန္ကို သံစိမ္းမွ ဖယ္ထုတ္သည္။  သတၱဳေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း အဆိုပါ မီးဖုိၾကီးမ်ား အသံုးျပဳကာ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ အျခားေသာ ေပါင္းစပ္ သတၱဳမ်ားကို ဖယ္ထုတ္ျခင္းျဖင့္ ရရွိသည္။  သံေခ်းတက္ျခင္းဆိုသည္မွာ အဆိုပါအဆင့္ႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္သည္။  သတၱဳသည္ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း တစ္ခါတစ္ရံ အျခားေသာ ေပါင္းစပ္အရာမ်ားႏွင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း ျပန္လည္ေပါင္းစပ္ ဓာတ္ျပဳသြားျခင္းျဖစ္သည္။  မ်ားေသာအားျဖင့္ အဆိုပါသံေခ်းတက္ေသာအခါ သိပ္သည္းေသာ ေအာက္ဆိုဒ္ အလႊာ တစ္ခု ျဖစ္ေပၚလာျပီး ၄င္း၏ ေအာက္တြင္ရွိေသာ သတၱဳကို ကာကြယ္ေပးသည္။  သံမ်ားမူ အဆိုပါေအာက္ဆိုဒ္သည္ ေရႏွင့္ ထိေတြ႕ေသာအခါ ဖယ္ရိုဟုိက္ဒေရာဆိုဒ္ (Ferrohydroxide) အျဖစ္သုိ႕ေျပာင္းလဲသြားသည္။  ထုိသို႕ေျပာင္းလဲသြားျခင္းေၾကာင့္ ေအာက္တြင္ရွိေသာ သတၱဳသည္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွ အကာအကြယ္ မရေတာ့ေပ။

        အကယ္၍ ပင္လယ္ရွိ သက္ရွိအေကာင္မ်ား သည္ သတၱဳေပၚသို႕ ကပ္ညွိပါက သံေခ်းတက္ျခင္းကို ပိုမိုလွ်င္ျမန္ေစသည္။  သေဘၤာ၀မ္းတြင္ ပင္လယ္ သက္ရွိအေကာင္ငယ္မ်ား ကပ္ညိပါက သေဘၤာ၏ resistance ကို တိုးလာေစသည္၊ ထိုျပင္ အဆုိပါအေကာင္ငယ္မ်ားသည္ သေဘၤာ၏ ပိုက္မ်ား၊ အိတ္ေဇာ စနစ္မ်ား သို႕ ကပ္ညွိပါကလည္း ပိုက္မ်ားကို ပိတ္ဆို႕ေစသည္။

        က်န္ေသာ အခန္းတြင္ သံေခ်းတက္ျခင္းအေၾကာင္းကို အက်ယ္အားျဖင့္ ေဖာ္ျပေပးသြားပါမည္။  အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ သံမဏိသည္ သံေခ်းတက္လြယ္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

                   

Corrosion in ballast tank of a tanker

       

    Corrosion in a ballast tank of a tanker

သေဘၤာကို သံေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ႏိုင္ရန္ ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားကို တစ္ခုျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေပါင္းစပ္၍ေသာ္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳရမည္

• -       ကာကြယ္ေပးႏုိင္ေသာ အလႊာကို သံုးျခင္း (ေဆးသုတ္ျခင္း)
• -       Cathode ျဖင့္ ကာကြယ္ျခင္း၊ အဆုိပါ အသံုးျပဳျခင္းတြင္ လွ်ပ္စစ္အား (impressed current) ကိုအသံုးျပဳျခင္းႏွင့္ တုိက္စားခံ Andoe ျဖင့္ကာကြယ္ျခင္း (secrifical andoes) ဟူ၍ ၂ မ်ိဳးရွိသည္။
• -       လွ်ပ္စစ္ ဓာတ္ျပဳမႈ႕နည္းေစရန္ အျခားေသာ အစားထုိး သတၱဳမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း စသည္ တို႕ျဖင့္ ကာကြယ္ႏုိင္သည္။

၁၄.၂.၂ Protective layers

           ကာကြယ္ေပးေသာ အလႊာတစ္ခုသည္ သံေခ်းတက္ျခင္းအဆင့္ကို တန္ျပန္ေရြ႕ေသာ္လည္းေကာင္း၊  ရပ္တန္႕ေစရန္လည္းေကာင္း၊ ေလွ်ာ့ပါးေစရန္လည္းေကာင္း ျပဳလုပ္ႏုိင္သည္။  ေအာက္ေဖာ္ျပပါ နည္းမ်ားကို အသံုးျပဳႏိုင္သည္။

-       ယာယီ ကာကြယ္ေပးႏုိင္ေသာ္အလႊာ ဥပမာ - ေခ်ာဆီႏွင့္ စက္ဆီကဲ့သို႕ေသာ အရာမ်ား။ ဤနည္းလမ္းကို အမ်ားအားျဖင့္ အင္ဂ်င္၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားတြင္ အသံုးျပဳသည္။

• -       အေရာင္တင္ေဆး (enamel) သို႕ အရည္စီမ ္ အလႊာ (enodised  layer) စသည့္ အင္ေအာ္ဂန္းနစ္ အေပၚယံအလႊာမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္း။
• -       ေအာ္ဂန္းနစ္ အေပၚယံလႊာမ်ားျဖစ္ေသာ အက္ေပါက္စီ (Epoxy) ေဆး (၂ ထပ္သုတ္ရန္လိုအပ္သည္) သို႕မဟုတ္ သမားရိုးက် သေဘၤာေဆး (၁ ထပ္သုတ္ရန္လိုအပ္သည္) စသည္တုိ႕ကို အသံုးျပဳျခင္း။  ပထမဆံုး သေဘၤာေဆးကို ခံေဆး (Primer) အျဖစ္သုတ္ရန္လိုအပ္သည္။ ၄င္း ခံေဆးသည္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးသည္။
•       သေဘၤာမ်ားသည္ အမ်ားအားျဖင့္ သေဘၤာေဆးကို သံေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးေသာ အလႊာအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကသည္။

သေဘၤာေဆးႏွင့္ သေဘၤာေဆးသုတ္ျခင္းကို ေနာက္အခန္းမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပေပးသြားပါမည္။

၁၄.၃ သေဘၤာေဆး

            ဤအခန္းသည္ သေဘၤာေဆး အမ်ိဳးစားမ်ား၊ သေဘၤာေဆးမသုတ္မီ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ႕မ်ား၊ သေဘၤာေဆးသုတ ္နည္းစနစ္မ်ား၊ သံေခ်းတက္ပံုမွ ကာကြယ္ေသာ ပစၥည္းမ်ား စသည္တို႕ကို ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

၁၄.၃.၁ General

                   သေဘၤာေဆးသည္ အရည္တစ္မ်ိဳးျဖစ္ျပီး အရာ၀တၱဳမ်ား၏ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚတြင္ ေပၚတြင္ ပါးလႊာေရာ အလႊာအျဖစ္ အသံုးခ်ရန္ျဖစ္သည္။  သေဘၤာေဆး သုတ္ေနစဥ္အခ်ိန္ႏွင့္ သုတ္ျပီးေသာ အခ်ိန္တြင္ ၄င္းသည္ ပါးလႊာေသာ မ်က္ႏွာျပင္တစ္ခုကို ျဖစ္ေပၚေစျပီး အဆိုပါမ်က္ႏွာျပင္သည္ တင္းက်ပ္ေသာ တစ္သားထည္းရွိသည့္ အလႊာကို တည္မွီျဖစ္ေပၚေစသည္။  ေျခာက္ေသြ႕သြားေသာအခါ အရည္အျဖစ္မွ မာေက်ာေသာအခဲအျဖစ္သို႕ ေျပာင္းလဲသြားျပီး ၄င္းသည္ ေအာက္ခံ မ်က္ႏွာျပင္ကို သံေခ်းတက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးသည္။ သေဘၤာေဆးမ်ားကို အလွဆင္ရန္အတြက္လည္း အသံုးျပဳၾကသည္။  သေဘၤာေဆး အမ်ိဳးအစားမ်ားကို ေအာက္ပါအတိုင္း ခြဲျခားႏုိင္သည္။

• -       သမားရိုးက် သေဘၤာေဆး
• -       ပံုမွန္ ေျခာက္ေသြ႕ႏုိင္ေသာ သေဘၤာေဆး (Physical Drying Paint)
• -       ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ဓာတ္ျပဳျပီး ေျခာက္ေသြ႕ေသာ သေဘၤာေဆး (Oxdative Drying Paint)
• -       ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕ႏုိင္ေသာ သေဘၤာေဆး သုိ႕ ႏွစ္မ်ိဳးစပ္ သေဘၤာေဆး (Chemical Active Paint or Binary Paints)

ေစ်းကြက္ထဲတြင္ ေတြ႕ျမင္ရမည့္ သေဘၤာေဆး တံဆိပ္တစ္မ်ိဳး

၁၄.၃.၂ Conventional Paint

              အလြန္ေရွးက်ေသာ သေဘၤာဆီေဆးမ်ားကို ေလွ်ာ္ေစ့ တစ္မ်ိဳးမွ ရရွိလာေသာ အဆီႏွင့္ တာပင္တုိင္ကို ေရာစပ္ျခင္းျဖင့္ ထုတ္လုပ္သည္။  ေနာက္ပိုင္းတြင္ ၄င္း သေဘၤာေဆးမ်ားကို ဓာတုေဗဒနည္းအားျဖင့္ ေဖာ္စပ္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားျဖင့္ အစားထိုး သံုးစြဲလာခဲ့ၾကသည္။  အဆိုပါ ဆီေဆးမ်ားကဲ့သုိ႕ ျပဳမူေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားကို သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ားဟု ေခၚသည္။  အဆိုပါ သေဘၤာေဆးမ်ားကို ဖြင့္၍ ေမႊျပီးလွ်င္  ျပီးျခင္း အသံုးျပဳႏုိင္သည္။  ပိုက်န္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားကို အလံုပိတ္ထားေသာ ဗူးမ်ားတြင္ ေနာင္တစ္ၾကိမ္ အသံုးျပဳရန္အတြက္ သိမ္းဆည္းႏုိင္သည္။  သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ား ေျခာက္ေသြ႕ရျခင္းမွာ

-       ပါ၀င္ေသာ ေပ်ာ္ရည္ (Solvent) မ်ား အေငြ႕ပ်ံျခင္းေၾကာင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း (ပံုမွန္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း)

-       ေပါင္းစပ္ထားေသာ ပါ၀င္ ပစၥည္းမ်ားသည္ ေလထုထဲရွိ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ဓာတ္ျပဳျခင္းေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း (ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ ဓာတ္ျပဳျပီး ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း သို႕ ပိုလီမာရုိက္ေဇးရွင္း ျဖစ္စဥ္)ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

သေဘၤာမ်ားတြင္ အသံုးျပဳေသာ သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ား

• -       Alkyd paint (ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕သည္)
• -       Acrylic paint (ပံုမွန္ေျခာက္ေသြ႕သည္)
• -       Vinyl paint (ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕သည္)
• -       ျပဳျပင္ထားေသာ alkyd paint or alkyd resin slags (ဓာတုနည္းအားျဖင့္ ေျခာက္ေသြ႕သည္)

ေယဘူယအားျဖင့္ဆိုေသာ္ သမားရိုးက် သေဘၤာေဆးမ်ားတြင္ ေအာက္ပါ ေပါင္းစပ္ပစၥည္းမ်ား ပါ၀င္သည္။

• -       ေပါငး္စပ္ေဆး (binding agent)
• -       အေရာင္ (pigment)
• -       ေပ်ာ္၀င္ရည္ (solvent)
• -       ခံေဆး/ခိုင္ေဆး (additives and fillers)

ယေန႕အခ်ိန္တြင္ သြပ္ ခရိုမိတ္မ်ား (Zinc chromates)၊ ခဲ (lead) အစရွိေသာ သတၱဳမ်ား အသံုးျပဳမႈ႕ႏွင့္ ပတ္သတ္ ၍ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ညစ္ညမ္းမႈဆုိင္ရာ ကာကြယ္မႈ႕ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား ခ်မွတ္လာၾကသည္။  ထိုနည္းတူ ကလုိရင္းပါ၀င္ေသာ (Chlorinated) ရာဘာ သုတ္ေဆးစနစ္မ်ား ႏွင့္ ဗီႏိုင္း (Vinyl) သုတ္ေဆးစနစ္မ်ားကို လည္း ဆက္လက္ အသံုးျပဳျခင္းမရွိၾကေတာ့ေပ၊ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ၄င္းတို႕တြင္ အႏၱရာယ္ေပးႏုိင္မႈ႕ ျမင့္မားေသာ ေအာ္ဂန္းနစ္ ဓာတ္ေပါင္း (ဥပမာ - ေတာ္လူရင္း၊ ဘန္ဇင္း) မ်ား ပါ၀င္ႏႈန္းျမင့္မားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။  သိုေသာ္ အဆိုပါ ကန္႕သတ္ခ်က္မ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာ ႏုိင္ငံအလုိက္ေပၚမူတည္သည္။

ေရကို acrylics သေဘၤာေဆးမ်ားအတြက္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏွစ္မ်ိဳးစပ္ သေဘၤာေဆး (Water-based epoxy) အတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳသည္။  အဆိုပါ သေဘၤာေဆးမ်ားမွာ ေပ်ာ္၀င္ရည္ မပါရွိေသာ သေဘၤာေဆးမ်ား မဟုတ္ၾကေပ။  ေပ်ာ္၀င္ရည္မပါရွိေသာ သေဘၤာေဆး (epoxies) မ်ားတြင္ တင္နာ(thinner) ကို ပံုမွန္အားျဖင့္ အသံုးမျပဳၾကသကဲ့သို႕ အသံုးျပဳပါကလည္း ရာသီဥတု (အပူခ်ိန္)ေပၚမူတည္ျပီး ေဆးေရာစပ္ ပံုးထဲတြင္ အနည္းငယ္သာ ေရာစပ္ အသံုးျပဳေလ့ရွိၾကသည္။




Binding Agent

သေဘၤာေဆးမ်ားတြင္binding agent ကို ေအာက္ပါ အတြက္ အသံုးျပဳသည္။

• သေဘၤာေဆး ပ်ံႏွံမႈ ညီညႊန္မွ်တေစရန္ လည္းေကာင္း (Coherence)
• အေရာင္မ်ား သေဘၤာေဆးတြင္ ေပါင္းစပ္ ေစရန္လည္းေကာင္း (connecting)
• ေအာက္ခံမ်က္ႏွာျပင္တြင္ သေဘၤာေဆးမ်ား စြဲကပ္ေစရန္လည္းေကာင္း (adhering)
• ထိုျပင္ အျခားေသာ သေဘၤာေဆးတြင္ အေရးၾကီးသည့္ သြင္ျပင္လကၡဏာ မ်ားျဖစ္ေသာ ေတာက္ပေစရန္၊ က်ံဳနုိင္ဆံခံႏိုင္ေစရန္ သေဘၤာေဆး၏ အၾကမ္းခံႏုိင္မႈရွိေစရန္၊ ပြန္းပဲ့မႈမွ ခံႏုိင္ရည္ရွိေစရန္၊ ဓာတုပစြည္းမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ေနေရာင္ျခည္ႏွင့္လည္းေကာင္း ထိေတြ႕ရာတြင္ ခံႏုိင္ရည္ရွိေစရန္၊ အစသည္တို႕အတြက္ အသံုးျပဳသည္။     

အဆိုပါ ေပါင္းစပ္ေဆး (Binding agent) တြင္ ေျခာက္ေသြ႕ေသာ ဆီမ်ား သို႕မဟုတ္၊ သစ္ေခါက္(သို႕) ေလွ်ာ္မွ ရရွိေသာ ပစြည္းမ်ား(synthetic resins) သို႕ ေရာ္ဘာမွ ထြက္သည့္အေစးမ်ား (latex) သို႕မဟုတ္ အဆိုပါ ပစၥည္းမ်ားကို ေပါင္းစပ္ျခင္း မွ ရရွိႏုိင္သည္။

အေရာင္ (Pigment)

            အေရာင္ဓာတ္သည္ အခဲ အမႈန္႕မ်ားျဖစ္ျပီး သေဘၤာေဆးကို အေရာင္ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထုိ႕အျပင္ အေရာင္ဓာတ္သည္ သံေခ်းတက္ျခင္းမွလည္းကာကြယ္ေပးသည္။  ဥပမာအားျဖင့္ သြပ္-ခရိုမိတ္ (အ၀ါေရာင္)၊ သြပ္-ေဖာ္စဖိတ္၊ သြပ္အမႈန္႕ (မီးခိုးေရာင္)၊ ခဲပါ၀င္ေသာ (အနီေရာင္၊ လိေမၼာ္ေရာင္၊ အဆိုပါ ခဲပါ၀င္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားမွာ လူကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည္ အတြက္ အသံုးမျပဳရန္ တားျမစ္ထားသည္။) စသည္တို႕ျဖစ္သည္။  အေရာင္ဓာတ္သည္ သေဘၤာေဆးမ်ား၏ ေတာက္ပမႈ႕ကိုလည္းေကာင္း၊ ၾကံခုိင္မႈ႕ကိုလည္းေကာင္း၊ အျဖည့္ခံအျဖစ္လည္းေကာင္း အာျဖည့္ေပးႏုိင္သည္။

ေပ်ာ္၀င္အရည္မ်ားႏွင့္ တင္နာ (Thinner)

            ေပ်ာ္၀င္အရည္မ်ားႏွင့္ တင္နာမ်ားသည္ အေငြ႕ပံ်လြယ္ေသာ အရည္မ်ား သို႕မဟုတ္ အေငြ႕ပ်ံလြယ္ေသာ အရည္မ်ားႏွင့္ ေရာစပ္ထားေသာ ေပ်ာ္ရည္မ်ားျဖစ္ၾကျပီး ေပါင္းစပ္ေဆး (binding agent) ထဲတြင္ ေပါင္းစပ္ေပ်ာ္၀င္ေလ့ ရွိသည္။  ေဆးသုတ္ျပီးေသာအခါ၊ ၄င္းတုိ႕သည္ အရည္ အျဖစ္မွ အေငြ႕ပ်ံသြားၾကသည္။  ေယဘူယ်အားျဖင့္ဆုိေသာ္ အဆုိပါ အေငြ႕မ်ားသည္ က်န္းမာေရးကို ထိခုိက္ေစႏိုင္သကဲ့သို႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ကိုလည္း ထိခိုက္ေစႏိုင္သည္။  အဆိုပါ ေပါင္းစပ္အရည္မ်ားသည္ မီးေလာင္လြယ္သည္၊ ထုိ႕ေၾကာင့္ ေလထုႏွင့္ ေရာေႏွာသြားပါက ေပါက္ကြဲမႈ႕ျဖစ္ေပၚေစႏုိင္သည္။  ထို႕ေၾကာင့္ ေလလံုေသာ သို႕ ပိတ္ေလွာင္ေနေသာ ေနရာမ်ားတြင္ အဆိုပါ သေဘၤာေဆးသုတ္ပါက ေလ၀င္/ေလထြက္ႏွင့္ ပတ္သတ္၍ တင္းက်ပ္ေသာ လုိက္နာရန္ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားျပ႒ာန္းထားသကဲ့သို႕ အသက္ရႈရာတြင္ ကာကြယ္ေပးေသာ အကာအကြယ္ ပစၥည္းမ်ားကို အသံုးျပဳရန္လုိအပ္သည္။  အဆုိပါေပ်ာ္ရည္မ်ားႏွင့္ တင္နာကို ခြဲျခား ေျပာဆိုရန္ခက္ခဲသည္။  တစ္ခါတစ္ရံ ကြ်ႏု္ပ္တို႕ေခၚဆိုေသာ တင္နာ (Thinner) သည္ တစ္ခါတစ္ရံ အဆိုပါ ေပ်ာ္ရည္ကို ေခၚဆိုျခင္းျဖစ္ျပီး၊ တစ္ခါတစ္ရံ တင္နာကို သေဘၤာေဆး ပိုမို က်ဲေစရန္ က်ဲေဆးအျဖစ္ အသံုးျပဳၾကသည္။

သေဘၤာေဆးအတြက္ ေပါင္းစပ္ပစြည္းမ်ား (Filling and additives)

            အဆုိပါေပါင္းစပ္ပစြည္းမ်ားကို သေဘၤာေဆး၏ သြင္ျပင္လကၡဏာမ်ား ကြဲျပားျခားနားေစရန္ျဖစ္ေသာ  ခပ္မွိန္မွိန္ သေဘၤာေဆးအလႊာရေစရန္လည္းေကာင္း၊  သေဘၤာေဆးတြင္ ၾကမ္းတမ္းေသာ မ်က္ႏွာျပင္( ေခ်ာ္လဲျခင္းမွ ကာကြယ္ႏုိင္ေသာ မ်က္ႏွာျပင္) ရေစရန္လည္းေကာင္း၊ သေဘၤာေဆးသုတ္မည့္ ေအာက္ခံအရာ၀တၱဳကို အပူဒဏ္မွ ကာကြယ္ေစႏုိင္ရန္လည္းေကာင္း၊  သေဘၤာေဆး အိက်ျခင္း၊ တန္ျပန္ မလိုလားအပ္ေသာ အလႊာျဖစ္ေပၚျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္လည္းေကာင္း အသံုးျပဳၾကသည္။

၁၄.၃.၃ Binary Paint

               Binary paint မ်ားတြင္ သေဘၤာေဆး၏ အလႊာ ျဖစ္ေပၚျခင္းႏွင့္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းသည္ အဆိုပါ ပါ၀င္ပစြည္း၂ မ်ိဳး ဓာတုေဗဒ နည္းအားျဖင့္ ဓာတ္ျပဳျခင္းမွ ျဖစ္ေပၚလာသည္။  ထို႕ေၾကာင့္ အဆုိပါ သေဘၤာေဆးမ်ားအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ နာမည္မွာ ဓာတုေဗဒနည္းအားျဖင့္ ျပဳမူေသာ သေဘၤာေဆး (Chemically active paint)” ျဖစ္သည္။  ၄င္းတြင္ ပါ၀င္ေသာ ပစြည္းမ်ားမွာ -

• -       အေျခခံ ပါ၀င္ပစြည္း (the base component)
• -       မာေဆး (the hardener) တို႕ျဖစ္သည္။

သေဘၤာေဆး သမမွ်တသည္အထိ ေမႊစက္ျဖင့္ ေမႊေပးရသည္။

                 Binary paint သေဘၤာေဆးမ်ားအတြက္ အေရးၾကီးေသာ အခ်က္မွာ ေဆးသုတ္မည့္ ေအာက္ခံအရာ၀တၱဳ၏ ပတ္၀န္းက်င္ အပူခ်ိန္ႏွင့္ ၄င္း၏ သတၱဳအမ်ိဳးအစားသည္ သေဘၤာေဆး၏ ဓာတ္ျပဳမႈႏႈန္းကို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ႕ရွိေစသည္။  ၂မ်ိဳးစပ္သေဘၤာေဆးမ်ားတြင္ အဆိုပါေဆး၂မ်ိဳးကို မ်ိဳးမတူ ေဆးပံုး၂ခုႏွင့္ ျဖန္႕ခ်ီေလ့ရွိသည္။  အေျခခံေဆးႏွင့္ မာေဆးတို႕ကို သမမွ်တေအာင္ေရာစပ္ျပီးေသာအခါတြင္ ေရာစပ္ျပီးေသာ သေဘၤာေဆးကို ေဆးမသုတ္ခင္ အခ်ိန္အတုိင္းအတာတစ္ခုအထိ ၾကာေအာင္ထားရသည္။ အဆိုပါ အခ်ိန္အတုိင္းအတာကို “မိတ္ဆက္ခ်ိန္” (Introduction time) ဟုေခၚသည္။  ပံုမွန္အားျဖင့္ ၁၀မိနစ္ခန္႕ၾကာေအာင္ ထားေလ့ရွိၾကသကဲ့သုိ႕ထုတ္လုပ္သူမ်ားမွလည္း သေဘၤာေဆး၏ အခ်က္အလက္စာရြက္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပေလ့ရွိၾကသည္။  ပိုက်န္ရစ္ေသာ သေဘၤာေဆးမ်ားမွ အလဟသ ျဖစ္သြားသည္။  အဆိုပါ သေဘၤာေဆးမ်ားကို ဥပမာအားျဖင့္ ပိုလီယူရီသိန္း (polyurethane) ႏွင့္ အက္ေပါက္စီ သေဘၤာေဆး (epoxy paint) ဟူ၍ ေတြ႕ရွိႏုိင္သည္။

၁၄.၃.၄ Comparing the two painting systems

    သမရိုးက်သေဘၤာေဆးႏွင့္ ေပါင္းစပ္ေဆးမ်ားကို ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ မ်ားျပားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားေပၚ အေျခခံ၍ ဆံုးျဖတ္ေလ့ရွိၾကသည္။  ရုပ္ပိုင္းအားျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ၊ ဓာတုေဗဓ ဂုဏ္သတၱိအားျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ေပါင္းစပ္သေဘၤာေဆးမ်ားမွာ သမရိုးက်သေဘၤာေဆးမ်ားထက္ ပိုမို သာလြန္ေကာင္းမြန္သည္။  သို႕ေသာ္ မာေက်ာေသာမ်က္ႏွာျပင္၊ ေဆးေရာင္တာရွည္ခံႏုိင္ျခင္း ေရႏွင့္ထိေတြ႕ရာတြင္ ပိုမိုခံႏုိင္ရည္ရွိျခင္း ႏွင့္ ပါ၀င္ေသာ ဓာတုေဗဒ ပစြည္းမ်ားမွာ သေဘၤာလုိင္း မ်ားအတြက္ တူညီေသာ အေရးၾကီးသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမဟုတ္ႏိုင္ေပ။

            ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားသည္သာ သေဘၤာေဆး ေရြးခ်ယ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သတ္၍ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ အခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။

-       သေဘၤာေဆး၏ ေစ်းႏႈန္း

• -       အသံုးျပဳမည့္ သေဘၤာ၏ အမ်ိဳးအစား
• - သေဘၤာ ပင္လယ္ျပင္တြင္ ခုတ္ေမာင္းေနစဥ္ သို႕မဟုတ္ သေဘၤာ ေဒါက္တင္ေနစဥ္ အခ်ိန္အတြင္း သေဘၤာေဆးကို သေဘၤာကုမဏီ သို႕ (သေဘၤာသားမ်ားမွ) ေဆးသုတ္မည္ ဟုတ္မဟုတ္
• -       သေဘၤာေဆးသုတ္ခင္ ျပင္ဆင္ျခင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၏ ေစ်းႏႈန္း အစရွိသည္တုိ႕ ျဖစ္သည္။
• 
  

ေနာက္ဆံုးအခ်က္မွာ

• -       သေဘၤာသားဦးေရ
• -  မည္သည့္အရပ္သို႕ သေဘၤာ ခုတ္ေမာင္းမည္ :  ဥပမာ သမပုိင္းေဒသမ်ားသို႕ သြားလာပါက သေဘၤာသားမ်ားသည္ သေဘၤာေဆးႏွင့္ ပတ္သတ္ျပီး ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းျခင္းျပဳလုပ္ႏုိင္သည္

အကယ္၍ အာတိတ္ရပ္၀န္းေဒသမ်ားသို႕ သြားလာေသာ သေဘၤာျဖစ္ပါက အဆိုပါ ေဒသတြင္ သေဘၤာေဆးကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းရန္ မျဖစ္ႏုိင္ဘဲ သေဘၤာေဒါက္တင္ခ်ိန္တြင္သာ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းႏိုင္သည္။

အကယ္၍ သေဘၤာသားမ်ား သေဘၤာေဆးကို အသံုးျပဳပါက ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားသည္ အေရးၾကီးေသာ အခ်က္အလက္မ်ားျဖစ္သည္။

-       သမရိုးက်သေဘၤာေဆးမ်ားမွာ ေပါင္းစပ္သေဘၤာေဆးမ်ားထက္ အသံုးျပဳရန္ပိုမုိ လြယ္ကူသည္

-       ေဆးတစ္မ်ိဳးသာ ပါ၀င္ေသာ သေဘၤာေဆးသည္ ၂ မ်ိဳးစပ္၍ အသံုးျပဳရေသာ သေဘၤာေဆးထက္ အသံုးျပဳရန္ ပိုမိုလြယ္ကူသည္။

၁၄.၄ သေဘၤာေဆးသုတ္ျခင္း

            ဤအခန္းသည္ သေဘၤာေဆး အမ်ိဳးစားမ်ား၊ သေဘၤာေဆးမသုတ္မီ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ႕မ်ား၊ သေဘၤာေဆးသုတ ္နည္းစနစ္မ်ား၊ သံေခ်းတက္ပံုမွ ကာကြယ္ေသာ ပစၥည္းမ်ား စသည္တို႕ကို ေဖာ္ျပသြားပါမည္။

၁၄.၄.၁ Pre-treatment

               သေဘၤာေဆး သုတ္ရာတြင္ ေကာင္းမြန္ေသာ သေဘၤာေဆးအျဖစ္ရရွိရန္ အဓိက အခ်က္မွာ ေဆးသုတ္မည့္ ေအာက္ခံ သတၱဳကို ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ျခင္း (Pre-treatment) ျဖစ္သည္။  သေဘၤာေဆးကို ပတ္၀န္းက်င္၏ အပူခ်ိန္၊ ေရမႈန္ပါ၀င္မႈ႕ႏႈန္း (humidity) ေျပာင္းလဲမႈ အလြန္မျမင့္ခ်ိန္တြင္ သေဘၤာေဆးသုတ္သင့္သည္။  ထို႕ေၾကာင့္ပင္လွ်င္ သေဘၤာမ်ားသည္ အလုံပိတ္ သို႕ ရာသီဥတုဓာတ္မွ ခံႏိုင္ရည္ရွိေသာ ေနရာမ်ားတြင္ ပို၍ ပို၍ သေဘၤာေဆး သုတ္လာၾကျခင္းျဖစ္သည္။  ေဆးမသုတ္ခင္ ေအာက္ခံသတၱဳကို ၾကိဳတင္ ျပင္ဆင္ျခင္းသည္ သေဘၤာေဆး ေကာင္းထြက္ရန္အတြက္ အေျခခံက်ေသာလုိအပ္ခ်က္ ျဖစ္သည္။  အေျခခံ သတၱဳကို ပိုမိုသန္႕ရွင္းေအာင္ ျပင္ဆင္ႏုိင္ေလေလ၊ သေဘၤာေဆး ေကာင္းေကာင္းရႏုိင္ေလျဖစ္သည္။  သေဘၤာေဆးသုတ္မည့္ ေအာက္ခံ သတၱဳကို ေအာက္ပါ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ သန္႕ရွင္းႏိုင္သည္။

• -       With hand tools
• -       စက္ကို အသံုးျပဳ၍ သန္႕ရွင္းျခင္း
• -       ဓာတုနည္းအားျဖင့္ သန္႕ရွင္းျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ ေခ်ာဆီမ်ားကို ေျပာင္ေအာင္ သန္႕စင္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည္
• -       အပူနည္းျဖင့္ သန္႕ရွင္းျခင္း
• -       Grit blasting ျဖင့္သန္႕ရွင္းျခင္း
• -       ေရျဖင့္ သန္႕ရွင္းျခင္း (Water Jetting)

သေဘၤာေဆး သုတ္ပံုမမွန္ကန္မႈ႕ေၾကာင့္ သံေခ်းတက္သြားေသာ သံျပားကို ျမင္ရစဥ္

ဂေဟေဆာ္ျပီးေနာက္ သန္႕ရွင္မႈ႕ မလံုေလာက္ေသာေၾကာင့္ ေဆးသုတ္ျပီး ႏွစ္အတန္ၾကာေသာအခါ ဂေဟဆက္လိုင္းမ်ားတြင္ သံေခ်းတက္ေနသည္ကို ျမင္ရပံု

ဂေဟဆက္ရာတြင္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အေပါက္မ်ား ခြ်တ္ယြင္းခ်က္မ်ားကို ထပ္မံ ဂေဟေဆာ္ မျပဳျပင္ဘဲ ေဆးသုတ္ပါက ေဆးသုတ္အျပီးတြင္ ျမင္ရပံု

Hand Tools

            လူျဖင့္ သန္႕ရွင္းျခင္းဆုိသည္မွာ တူမ်ား၊ သံေခ်းတက္ေနရာမ်ားကို ျခစ္ထုတ္ရန္ သံျပားမ်ား၊ ေကာ္ပတ္မ်ား ႏွင့္ ၀ုိင္ရာ ဘရွက္ပ္ မ်ားကို အသံုးျပဳ၍ သန္႕ရွင္းျခင္းျဖစ္သည္။  အဆိုပါ ေဆးမသုတ္ခင္ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ႕မွာ လူအင္အားသံုးရန္လိုအပ္ျပီး အရည္အေသြးမွာလည္း သိပ္မေကာင္းလွေပ။  အဆိုပါ နည္းလမ္းကို အဓိကအားျဖင့္ သေဘၤာတြင္း ေဆးအလႊာ ျပဳျပင္မႈမ်ားအတြက္ေသာ္လည္းေကာင္း တစ္ခါတစ္ရံ စက္သံုး ေကာ္ပတ္ ေမာ္တာမ်ား စားထားျပီးေသာ ဂေဟလုိင္းမ်ားတြင္ အခ်ိဳ႕ လုိအပ္ေသာ ေနရာမ်ားတြင္သာ အသံုးျပဳသည္။

လူအားျဖင့္ သေဘၤာေဆးသုတ္မည့္ မ်က္ႏွာျပင္ကို သန္႕ရွင္းေနစဥ္

စက္ကို အသံုးျပဳ၍ သန္႕ရွင္းျခင္း (Mechanical Cleaning)

Mecanical Cleaning ကို ျဖင့္သန္႕ရွင္းျခင္းကို Mechanical scaling hammer ၊ rotating wire brush (လည္ပတ္ႏိုင္ေသာ၀ါယာ ဘရွက္ရွ္မ်ား)၊ abrasive wheels (ၾကမ္းတမ္းေသာ မ်က္ႏွာျပင္ရွိသည့္ ဘီးမ်ား)၊ abrasive disc) ၾကမ္းတမ္းေသာ မ်က္ႏွာျပင္ရွိသည့္ ခ်ပ္ျပား၀ိုင္းမ်ား အစရွိသည္တုိ႕ကို အသံုးျပဳ၍ သန္႕ရွင္းႏုိင္သည္။  သေဘၤာေပၚမ်ားတြင္မူ တူမ်ားကို အထိက အသံုးျပဳၾကသည္။  အဆိုပါ အသံုးျပဳမႈ႕စနစ္မ်ားအားလံုးတြင္ တူျဖင့္ထုကာ သန္႕ရွင္းျခင္းသည္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္သည္၊ သို႕ေသာ္ ၄င္းသည္ သန္႕ရွင္းရာတြင္ သိပ္ေတာ့ မျမန္ေပ။  ေဆးသုတ္မည့္ ေအာက္ခံမ်က္ႏွာျပင္ ၾကမ္းတမ္းျခင္းသည္ ေဆးသုတ္မည့္ သုတ္ေဆးအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ အေျခခံကို ျဖစ္ေစသည္။ 

A Revolving Brush (လည္ပတ္ေနေသာ စက္သံုး ဘရွက္ရွ္)

          Grinder (ဂရိုင္ဒါ)မ်ားသည္လည္း တူမ်ားကဲ့သို႕ပင္ သန္႕ရွင္းေပးႏုိင္သည္ သို႕ေသာ္ ၄င္းတုိ႕သည္ မ်က္ႏွာျပင္ကို ညီညာ ေျပာင္လက္ေစျခင္းပင္ျဖစ္သည္။  အကယ္၍ မ်က္ႏွာျပင္သည္ အလြန္ ေျပာင္လက္ေခ်ာေမြ႕ေနပါက ေဆးသုတ္ေသာအခါ သုတ္ေဆးႏွင့္ ေအာက္ခံမ်က္ႏွာျပင္ကို ေပါင္းစပ္ရာတြင္ အားနည္းေစသည္။  ထိုအခ်က္သည္ သေဘၤာေဆးမ်ားကို အခ်ိန္မတုိင္ခင္မွာပင္ ပ်က္ျပယ္ ပ်က္စီး ေစႏိုင္သည္။  သန္႕ရွင္းျပီးေသာ သေဘၤာေဆး အေဟာင္းမ်ား ကို စနစ္တက် သိမ္းစည္းျပီး စြန္႕ပစ္ရမည္။ 

ဓာတုနည္းအားျဖင့္ သန္ရွင္းျခင္း (chemical cleaning)

            ဓာတုနည္းအားျဖင့္ သန္႕ရွင္းျခင္းသည္ သေဘၤာေဆးအေဟာင္မ်ားႏွင့္ ကပ္ညီေနေသာ အမိႈက္သရိုက္မ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္းပင္ျဖစ္သည္။  သေဘၤာေပၚတြင္မူ ship-stripping compounds မ်ားကို အသံုးျပဳသည္။  သေဘၤာတည္ေဆာက္ရာတြင္မူ အက္ဆစ္သို႕မဟုတ္ staining ကို အသံုးျပဳသည္။  အထက္ပါ ၂ မ်ိဳးစလံုးတြင္ သန္႕စင္ျပီးေသာ သတၱဳကို ေရျဖင့္ထပ္မံေဆးေၾကာရမည္ျဖစ္သည္။